Żytawska trasa międzynarodowej Drogi św. Jakuba prowadzi pielgrzymów z Żytawy przez północne Czechy w kierunku Mladé Boleslavi, a dalej do Pragi. Oferuje spokojną wędrówkę przez krajobraz, w którym spotykają się historyczne miejsca, niewielkie duchowe przystanki, architektura ludowa i widoki na podgórze.
Zamek Grabštejn należy do wyrazistych przystanków na drodze z Żytawy w głąb północnych Czech. Wznosi się nad doliną Nysy Łużyckiej i już z daleka przypomina, że tutejszy krajobraz przez stulecia był miejscem spotkań dróg, kultur i historii. Warto zobaczyć nie tylko sam zamek, ale także kaplicę św. Barbary z wyjątkową renesansową dekoracją, należącą do najcenniejszych wnętrz całego kompleksu.
Miejscowość ukryta w dolinie pod grzbietem Ještědu przyciąga domami drewnianymi i szachulcowymi, kościołem św. Krzysztofa, drewnianą dzwonnicą oraz Muzeum Szopek, które przypomina lokalną tradycję i urok ręcznej pracy. Niedaleko znajduje się także potężny wiadukt kolejowy w Novinie, zabytek techniki tak wyraziście wpisany w krajobraz, że sam stał się jednym z symboli okolicy.
Komandoria joannitów w Českým Dubie należy do najważniejszych historycznych śladów Żytawskiej trasy. Przypomina czasy średniowiecznych zakonów rycerskich, pielgrzymów i dróg, które łączyły ten region z szerszą przestrzenią europejską. Zachowane pomieszczenia komandorii oferują wyjątkowy wgląd w głębszą historię regionu i nadają wędrówce kolejny wymiar – nie tylko krajobrazowy, ale także duchowy i kulturowy.
Zamek Mnichovo Hradiště należy do ważnych historycznych przystanków w szerszej dolinie Jizery. Barokowy kompleks z rozległym ogrodem przypomina czasy szlacheckich siedzib, reprezentacji i wielkich europejskich historii. Odwiedzający mogą skorzystać z regularnych oprowadzań po wnętrzach, które przybliżają życie szlachty oraz ciekawe konteksty historyczne, w tym słynne dziedzictwo Albrechta z Valdštejna.
