Szlakiem szkła przez Kryształową Dolinę
Szkło od stuleci zajmuje wyjątkowe miejsce w Czechach Północnych. Dziś Kryształowa Dolina łączy nie tylko duże huty i znane marki, ale także małe rodzinne pracownie, muzea, galerie oraz miejsca, w których tradycyjne rzemiosło przekazywane jest kolejnym pokoleniom. I wcale nie trzeba czekać na deszcz, aby wybrać się do huty szkła. Wizytę można łatwo połączyć ze spacerem, wycieczką w góry lub odkrywaniem innych atrakcji w okolicy. Wybraliśmy kilka miejsc, w których możecie przyjrzeć się pracy szklarzy z bliska, a przy okazji spędzić cały dzień w Czechach Północnych.
Najstarsza huta szkła w Harrachovie i spokój Doliny Anenskiej
Gdy mowa o Harrachovie, wielu osobom jako pierwszy przychodzi na myśl wodospad Mumlavský. Tym razem zaczniemy jednak w hucie Novosad & syn, gdzie szkło produkowane jest już od 1712 roku, a podczas zwiedzania można zajrzeć bezpośrednio do działającego zakładu. Na terenie kompleksu znajduje się również Muzeum Szkła z ponad pięcioma tysiącami eksponatów, a także lokalny minibrowar i restauracja.
Po wizycie w hucie wybierzcie się do pobliskiej Doliny Anenskiej i na ścieżkę edukacyjną Rybárna. Krótka trasa prowadzi obok harrachovskich stawów, które w XIX wieku hrabia Jan Harrach założył z myślą o hodowli pstrągów. Dziś jest to spokojne miejsce z drewnianymi elementami interaktywnymi i przyjemna alternatywa dla najczęściej odwiedzanych atrakcji Harrachova. Sama ścieżka ma około kilometra długości i poradzą sobie z nią również rodziny z mniejszymi dziećmi.
Kameralne szlifowanie szkła w Josefově Dole i wieża widokowa Slovanka
Z Karkonoszy przenosimy się w Góry Izerskie. W Josefově Dole działa rodzinna szlifiernia Glass Pesničák, specjalizująca się przede wszystkim w ręcznym szlifowaniu szkła. Powstają tu między innymi repliki historycznych flakonów na perfumy. Tradycyjne szklarskie rzemiosło można tu obserwować w znacznie bardziej kameralnych warunkach niż w dużych zakładach. Przed wizytą polecamy sprawdzić aktualne godziny otwarcia lub wcześniej umówić zwiedzanie.
A skoro jesteście w samym sercu Gór Izerskich, szkoda byłoby pozostać wyłącznie pod dachem. Z przystanku kolejowego w Josefově Dole można wyruszyć na ścieżkę edukacyjną Gustava Leutelta, która prowadzi przez skalny punkt widokowy Čertovy kameny aż do wieży widokowej Slovanka. Po drodze poznacie historię miejscowości i związane z nią ciekawostki.
Miasto biżuterii i pereł oraz spacer nad zaporą
Z gór przenosimy się do Jablonca nad Nisou, miasta znanego na całym świecie ze szkła i biżuterii. Zacząć możecie w Muzeum Szkła i Biżuterii, gdzie znajduje się największa na świecie publiczna kolekcja biżuterii oraz rozbudowana ekspozycja szkła. Od gotowych wyrobów warto przenieść się bezpośrednio tam, gdzie powstają. W G&B beads produkowane są szklane perły, a podczas zwiedzania można zobaczyć poszczególne etapy produkcji oraz odwiedzić Muzeum Produkcji Szklanych Pereł. Jeśli zostanie wam jeszcze trochę czasu, dzień możecie zakończyć spacerem wokół zapory w Jabloncu.
Figurki z Železnego Brodu i gorąca huta koło Sychrova
Czeski Raj również ma wiele do zaoferowania miłośnikom szkła. Železný Brod należy do miejsc, których historia jest nierozerwalnie związana ze szklarstwem. Warto odwiedzić między innymi Muzeum i Galerię DETESK, gdzie można zobaczyć bogatą kolekcję artystycznego szkła z Železnego Brodu. Osobna część ekspozycji poświęcona jest charakterystycznym dla miasta szklanym figurkom.
Jeśli właśnie one zwrócą waszą uwagę, możecie kontynuować zwiedzanie w Minimuzeum Szklanych Szopek. Prezentowane są tu najróżniejsze techniki ich wykonania – od figurek nawijanych, przez szkło szlifowane, aż po szopki ze szklanych rurek i koralików. Poza głównym sezonem wizytę należy umówić telefonicznie co najmniej dzień wcześniej.
Kolejnym przystankiem w Czeskim Raju jest rodzinna huta Jaroš Glass niedaleko Sychrova, zajmująca się ręczną produkcją szkła hutniczego. Jeśli będziecie mieć szczęście, zajrzycie bezpośrednio do zakładu i zobaczycie szklarzy pracujących z rozgrzaną masą szklaną. Przy hucie działa również kawiarnia, w której można zrobić przyjemną przerwę na kawę. A skoro już jesteście w tej okolicy, wybierzcie się także do pobliskiego pałacu Sychrov. Neogotycka rezydencja francuskiego rodu Rohanów jest otwarta przez cały rok, a na spacer warto wybrać się również do rozległego parku w stylu angielskim.
Kamenický Šenov, Panská skála i szklarski Nový Bor
W Górach Łużyckich zacznijcie od huty szkła Jílek w Kamenickým Šenovie. Podczas wcześniej zarezerwowanego zwiedzania zajrzycie bezpośrednio do produkcji i zobaczycie, jak pod rękami szklarzy powstają nowe wyroby. Na kawę wybierzcie się następnie do Café LUSK, którego wnętrze zdobią żyrandole i inne szklane produkty wykonane właśnie w hucie Jílek. Część z nich można również kupić na miejscu. Jeśli bardziej interesuje was historia, warto odwiedzić także miejscowe Muzeum Szkła. Stąd już tylko kawałek za miasto do Panskiej skály. Bazaltowe kolumny przypominające organy należą do najbardziej znanych formacji przyrodniczych Czech Północnych i zdecydowanie warto zobaczyć je na własne oczy.
W pobliskim Novým Borze znajduje się kolejne Muzeum Szkła, tym razem z ekspozycją poświęconą rozwojowi miejscowego szklarstwa od XVIII wieku do współczesności. Poszczególne części podzielono według technik, dzięki czemu z bliska obejrzycie szkło malowane, grawerowane, szlifowane oraz formowane na gorąco. Następnie odwiedźcie Novotný Glass, gdzie znajduje się również muzeum współczesnego szkła z dziełami Petra Novotnego, jego uczniów oraz innych wybitnych czeskich i zagranicznych artystów. Na miejscu działa także sklep i restauracja Huť, idealna na przykład na obiad. A jeśli dzień chcecie zakończyć odrobiną ruchu, wybierzcie się jeszcze na Klíč, jeden z najbardziej charakterystycznych szczytów Gór Łużyckich. Trzeba jednak pamiętać, że jest to nieco bardziej wymagająca wycieczka ze stromym podejściem.
Weekend Kryształowej Doliny w październiku
Jeśli chcecie jeszcze intensywniej poznać Kryształową Dolinę, zaznaczcie w kalendarzu 17 i 18 października 2026 roku. Podczas Weekendu Kryształowej Doliny swoje drzwi otworzy ponad 50 hut szkła, pracowni, atelier, muzeów i innych miejsc w całym Kraju Libereckim. Czekają na was zwiedzania z przewodnikiem, pokazy produkcji, spotkania ze szklarzami, kreatywne warsztaty oraz wystawy. To również doskonała okazja, aby zajrzeć za kulisy produkcji i odkryć miejsca, które podczas zwykłej wizyty często pozostają niedostępne.
